De Romeinse tijd

 De door de Romeinen zo genoemde Keltische Belgae werden van 57 tot 51 v.Chr. onderworpen door Julius Caesar, hoewel er nog wel opstanden waren tegen de Romeinse overheersing tot de eerste eeuw na Chr. Onder keizer Augustus werd Belgica een Romeinse provincia. Pas onder keizer Claudius werd de  romanisering doorgevoerd hoewel  de locale cultuur deels werd behouden. De romanisering werd ook bevorderd door de aanleg van een aantal heerwegen, waarvan de voornaamste de Via Belgica (deheirbaan Boulogne-Keulen) was. Overzicht Romeinse Heirwegen Brabant was een van de Noordelijkste provincies en was strategisch belangrijk voor de verdediging van de noordelijke grens langsheen de Rijn, hiervoor was een belangrijke Romeise troepenmacht noodzakelijk en waren er regelmatig troepen bewegingen en de nodige logistieke aanvoer, waarvoor die heerwegen werden aangelegd. Die heerwegen zijn belangrijke kanalen voor de ontwikkeling van het Brabantse dialect.

Er ontstonden veel nieuwe plaatsen, waaronder Trier, Keulen, Tongeren en Doornik rond die heerwegen. De grote nederzettingen hadden een naam eindigend op het achtervoegsel '(i)acum' of 'domein' (vb. in Cortoriacum), 'castra' of 'kamp' (vb. in Kester), of 'castellum' of 'kasteel' (vb. in Kassel),  maar er ontstonden ook kleinere gemeenschappen de vici in de buurt van legerkampen waar de Romeinse troepen zich bevoorraden op de locale markt met de producten van de Noord-Gallische landbouw en van de inheemse ambachten. Zo ontstond er niet enkele een bloeiende handel, in Haspengouw werden resten van grote landbouwbedrijven (villae) aangetroffen en aan de kust vissersdorpen en zoutwinningbedrijven. Ook de textielnijverheid kwam sterk opzetten en er werden grote kuddes schapen gehouden voor de wol. Paarden werden gefokt en verkocht door de Trevieren. Andere economische activiteiten waren houthakken, kolenbranden, ijzer-, zink-, en kalksteenwinning.

Vanaf 256 staken Frankische krijgers de Rijn over en werd geheel Gallia geplunderd en werden vele steden en dorpen verwoest, uiteindelijk werd er rond 296 een verbond gesloten met de Saliërs en werden ze als verdedigers van de rijksgrens tussen Nijmegen en de zee aangesteld.

Onder druk van de Hunnen bleven de Germaanse stammen echter binnentrekken in de 3e eeuw. Daarom begonnen de Romeinen de bouw van nieuwe limes  en een fortengordel langs de belangrijkste wegen tussen de kust en de Rijn. Zo kwamen er forten in voornamelijk Oudenburg, Bavay, Kortrijk, Velzeke, Asse, Elewijt, Tienen, Tongeren, Maastricht en Keulen. Toen het gebied ten noorden van deze laatste linie opgegeven moest worden, kon deze limes nog enige tijd weerstand bieden en het gebied ten zuiden ervan bezet blijven. Daaraan zou de taalgrens in België haar ontstaan te danken hebben.